Na czym polega przestępstwo paserstwa?

Przestępstwo paserstwa zostało uregulowane w rozdziale XXXV Ustawy Kodeks Karny  zatytułowanym „Przestępstwa przeciwko mieniu” w przepisach:

  • art.291 par. 1 i 2 k.k. – paserstwo umyślne

  • art.292 par. 1 i 2 k.k. – paserstwo nieumyślne

  • art.293 k.k. – paserstwo programu komputerowego

  • art.294 par. 1 i 2 k.k. – paserstwo rzeczy o znacznej wartości lub o szczególnym znaczeniu dla kultury

Paserstwo jest szczególnym rodzajem przestępstwa, często błędnie interpretowanym nie tylko przez osoby nie będące prawnikami, ale również przez funkcjonariuszy Policji a nawet Prokuratorów.

Z mojego doświadczenia zawodowego wynika, że Policjanci i Prokuratorzy lekką ręką przedstawiają zarzuty popełnienia przestępstwa paserstwa osobom, które tego przestępstwa nie popełniły, gdyż zupełnie nieświadomie, w dobrej wierze weszły w posiadanie rzeczy, która potem okazała się skradziona poprzedniemu właścicielowi. W praktyce działania Policji w zakresie ścigania przestępstw paserstwa funkcjonuje błędny automat: podczas kontroli samochodu, roweru czy przeszukania osoby lub mieszkania Policjanci ujawniają, że ten własnie samochód, rower lub telefon komórkowy widnieje w Krajowym Systemie Informatycznym Policji (KSIP) jako poszukiwany – utracony przez poprzedniego właściciela na skutek przestępstwa. Policjanci często uznają ten fakt za wystarczający do postawienia osobie, u której ujawnili poszukiwany przedmiot zarzutu popełnienia przestępstwa paserstwa. W większości przypadków Policjanci zapominają, że do postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa:

  • paserstwa umyślnego z art.291 k.k. – konieczne jest udowodnienie podejrzanemu, że wiedział lub co najmniej przewidywał przy zakupie rzeczy, np. roweru, że pochodzi on z przestępstwa, a więc został utracony przez poprzedniego właściciela w wyniku  przestępstwa

  • paserstwa nieumyślnego z art.292 k.k. – konieczne jest udowodnienie podejrzanemu, ze w okolicznościach, w jakich wszedł w posiadanie poszukiwanego przedmiotu (np. kupił go za rażąco niską cenę) powinien domyślić się, że może pochodzić z przestępstwa.

Ten automatyzm organów ścigania przy stawianiu zarzutu popełnienia przestępstwa paserstwa wynika z tego, że niezwykle trudno jest udowodnić, że zatrzymana przez Policję osoba wiedziała o nielegalnym pochodzeniu zakupionej rzeczy lub powinna się domyślić pochodzenia rzeczy z przestępstwa. Jeżeli osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa paserstwa skorzysta z prawa do odmowy składania wyjaśnień, wówczas ustalenie przez Policję okoliczności nabycia poszukiwanego przedmiotu jest bardzo trudne,, a wielu przypadkach niemożliwe. Z tego powodu zdarza się, że Policjanci, a nawet Prokuratorzy decydują się na skierowanie do Sądu aktu oskarżenia przeciwko osobie, u której ujawniono poszukiwaną rzecz aby zepchnąć ciężar i trud postępowania dowodowego na Sąd.

Wyjaśnijmy zatem, na czym polega przestępstwo paserstwa.

Przestępstwo paserstwa obejmuje wymienione w art.291 k.k. zachowania:

  • nabycie zarówno odpłatnie (np. zakup) jaki nieodpłatnie (np. w drodze darowizny) rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego (np. rozboju, kradzieży, oszustwa, przywłaszczenia)

  • przyjęcie (np. w wyniku użyczenia, przechowania) rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego

  • pomoc w zbyciu rzeczy rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego

oraz

  • pomoc w ukryciu rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego

Sprawcą paserstwa będzie zatem ten, kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa, przyjmuje, pomaga w jej zbyciu lub pomaga ją ukryć. Wynika to z treści przepisu art. 291 par.1 k.k., zgodnie z którym: ,,Kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa lub pomaga do jej zbycia albo tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.”

Katalog zachowań, które wyczerpują znamiona przestępstwa paserstwa jest zamknięty, co oznacza, że zachowania inne niż wymienione w przepisie art.291 par.1 k.k: nabycie, przyjecie, pomoc w zbyciu, pomoc w ukryciu nie stanowią przestępstwa paserstwa. Dla przykładu sprzedaż samochodu skradzionego poprzedniemu właścicielowi nie stanowi przestępstwa paserstwa, gdyż sprzedaż nie została wymieniona w przepisie art. 291 par 1 k.k.

Omówmy zatem po kolei zachowania, które stanowią przestępstwo paserstwa: 

  1. Nabycie – jej istotą jest uzyskanie przez nabywcę (pasera) całkowitego władztwa nad rzeczą, które umożliwia mu postępowanie z nią, tak jakby stał się jej właścicielem. Ważne jest to, że paser nabywa rzecz w złej wierze, a więc nigdy nie stanie się jej właścicielem. Najpowszechniejszym przykładem nabycie jest zakup rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego.

  2. Pomoc do zbycia rzeczy – jest to jakiekolwiek zachowanie, które ułatwia zbycie rzeczy, np. Jej sprzedaż. W praktyce polega to m.in na pośrednictwie między zbywcą, a nabywcą, znalezieniu nabywcy czy też dostarczeniu rzeczy do miejsca transakcji.

  3. Przyjęcie rzeczy – oznacza przejęcie przez pasera władztwa nad rzeczą na podstawie porozumienia z posiadaczem rzeczy, jednakże jest to przejęcie nietrwałe. Może tu chodzić o użyczenie, przechowanie, przerobienie, dalsze przekazanie osobie trzeciej. Co istotne z przyjęciem rzeczy mamy do czynienia również wtedy, gdy rzecz zostanie złożona w mieszkaniu pasera, nawet jeśli nie zostanie oddana do jego rąk.

  4. Pomoc do ukrycia rzeczy – jest to każda czynność, która zmierza do ukrycia rzeczy lub ma na celu ułatwienie jej ukrycia. W praktyce można wskazać następujące przykłady: umieszczenie rzeczy w kryjówce, dostarczenie środka transportu, przewożenie rzeczy, pośredniczenie w jej ukryciu, stanie na czatach itp.

 Opisane wyżej zachowania stanowią przestępstwo paserstwa tylko wówczas gdy:

  • dotyczą rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego, np. kradzieży, przywłaszczenia, oszustwa

a jednocześnie

  • osoba, która dopuszcza się nabycia, przyjęcia, pomocy w zbyciu lub pomocy w ukryciu rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego wie lub podejrzewać w tym czasie, że rzecz pochodzi z czynu zabronionego, albo co najmniej powinna była to przewidzieć.

Przestępstwo paserstwa może zostać popełnione zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie.

Paserstwo umyślne polega na nabyciu przez sprawcę rzeczy uzyskanej w drodze czynu zabronionego, udzieleniu pomocy do jej zbycia, jej przyjęciu lub udzieleniu pomocy w jej ukryciu, gdy sprawca paserstwa

  • miał świadomość tego, że rzecz została uzyskana za pomocą czynu zabronionego, czyli wiedział o nielegalnym pochodzeniu rzeczy (tzw. zamiar bezpośredni)

albo

  • przewidywał możliwość nielegalnego pochodzenia rzeczy i na to się godził (tzw. zamiar ewentualny)

Paserstwo nieumyślne zachodzi natomiast wtedy, gdy sprawca w momencie nabycia, przyjęcia, pomocy w zbyciu lub ukryciu rzeczy pochodzącej z czynu zabronionego nie wiedział, nawet nie przewidywał, że rzecz została uzyskana w następstwie czynu niedozwolonego, ale w okolicznościach które towarzyszyły wejścia w posiadanie rzeczy powinien był to przewidzieć, a więc wykazał się lekkomyślnością lub niedbalstwem.

Paserstwo umyślne jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W wypadku mniejszej wagi, o którego zaistnieniu może przesądzić, np. niewielka wartość rzeczy, paserstwo jest zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

Paserstwo nieumyślne jest zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 2 lat.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „Na czym polega przestępstwo paserstwa?

  1. Roman pisze:

    A czy według Pana można skazać kogoś za paserstwo umyślne kogoś kogo pomówił św.koronny a ta pomoc do ukrycia polegała na tym że oskarżony „pomógł załatwić przegląd w stacji diagnostycznej na której de facto nie pracował a w innej firmie tego samego właściciela w tym samym miejscu”?Zaznaczę ze na skutek apelacji zostałem częściowo uniewinniony,czesciowa skazany a czesc sprawy została przekazana do ponownego rozpatrzenia.Zaznacze ze nigdy nie byłem diagnosta a żaden z diagnostów nie miał związanych z tym zarzutów :) Czy można cos z tym zrobić??

    • Panie Romanie, niestety mam za mało informacji, żeby odpowiedzieć na to pytanie. Konieczne byłoby zapoznanie się z aktami sprawy, w tym z zeznaniami złożonymi przez świadka koronnego. Skoro sprawa trafiła ponownie do Sądu pierwszej instancji, ma Pan dalsze możliwości obrony – uczestnictwa w rozprawach, składania wniosków dowodowych, wypowiadania się co do dowodów oraz zajęcia stanowiska końcowego. Może Pan również skorzystać z pomocy profesjonalnego obrońcy – adwokata.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


8 − 1 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>