Przestępstwo niezgłoszenia upadłości spółki handlowej

Przepisy przewidujące odpowiedzialność karną za przestępstwa gospodarcze znajdują się nie tylko w kodeksie karnym, ale również w kodeksie spółek handlowych. Art. 586 tej ustawy wprowadza do systemu prawa przestępstwo niezgłoszenia w terminie wniosku o upadłość spółki handlowej. Ten artykuł poświęcę na opisanie kiedy dochodzi do popełnienia tego przestępstwa oraz kto może się go dopuścić.

Zgodnie przepisem art. 586 k.s.h.:

Kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Z treści przepisu wynika, że przestępstwo może popełnić:

  • członek zarządu;

  • likwidator

Nie ma przy tym znaczenia, czy członek zarządu jest Prezesem Zarządu czy też nie pełni tej funkcji. Przestępstwo popełniają wszyscy członkowie zarządu, gdyż co do zasady każdy z członków zarządu ma prawo i obowiązek złożyć wniosek o upadłość w momencie, gdy zajdą, przewidziane ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, przesłanki. Członek zarządu może dowodzić przed sądem, że, mimo formalnego pełnienia funkcji członka zarządu, faktycznie nie posiadał informacji o sytuacji finansowej i majątkowej spółki. Taka sytuacja może mieć miejsce np. wtedy gdy członek zarządu jest chory i nie uczestniczy w pracach organu lub gdy pozostali członkowie zarządu ukrywają przed nim dane o sytuacji spółki, która uzasadnia złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (więcej o przestępstwie ukrywania dokumentów w artykule Na czym polega przestępstwo ukrywania dokumentów?).

Aby w prawidłowy sposób zrozumieć kiedy zachodzą warunki uzasadniające upadłość spółki należy odwołać się do przepisów prawa upadłościowego. Zgodnie z tą ustawą upadłość ogłasza się wobec dłużnika, który jest niewypłacalny, czyli nie realizuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych lub gdy wysokość zaciągniętych zobowiązań przewyższa majątek spółki. Więcej na ten temat pisałem w artykule Pojęcia z zakresu prawa upadłościowego w sprawach o przestępstwa gospodarcze

Jeśli zatem spółka przestaje płacić rachunki i rozliczać się z kontrahentami lub zaciągnięte zobowiązania przekraczają wartość majątku spółki, wtedy rozpoczyna bieg termin na złożenia do sądu gospodarczego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Dłużnik może złożyć wniosek o upadłość w terminie dwóch tygodni od momentu zaistnienia podstawy do ogłoszenia upadłości.

Opisywane przestępstwo popełni zatem członek zarządu (likwidator) spółki, który nie wystąpi z takim wnioskiem w terminie dwóch tygodni od momentu, w którym spółka stała się niewypłacalna. Za przestępstwo będzie uważane zarówno nie złożenie wniosku w ogóle jak i zgłoszenie go z naruszeniem powyższego, dwutygodniowego, terminu.

Z mojego doświadczenia wynika, że członek zarządu, który zaniechał złożenia wniosku nie może skutecznie bronić się dowodzeniem, że nie złożył wniosku, gdyż wniosek i tak zostałby oddalony przez sąd. To bowiem w gestii sądu gospodarczego – upadłościowego jest ocena tego, czy zachodzą przesłanki oddalenia wniosku dłużnika o upadłość.

Dla osób, wobec których toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 586 k.s.h. ważne jest to, że przestępstwo można popełnić jedynie umyślnie. Członek zarządu zatem musi chcieć nie złożyć w terminie wniosku o upadłość lub godzić się na to. Oznacza to, że na Prokuraturze leży ciężar udowodnienia przed sądem, że:

  • oskarżony był świadomy, że zachodzą przesłanki ogłoszenia upadłości spółki;

  • oskarżony świadomie nie złożył wniosku o upadłość w przewidzianym ustawą terminie.

W praktyce oskarżycielowi często sprawia trudność wykazanie, że członek zarządu wiedział, jak zła jest sytuacja finansowa spółki, szczególnie w przedsiębiorstwach, które prowadzą działalność na dużą skalę i z wieloma kontrahentami.

Z pewnością na niekorzyść oskarżonych z drugiej strony przemawia to, że jako profesjonalista, osoba odpowiedzialna za zarządzanie spółką i jej reprezentację członek zarządu powinien wiedzieć co dzieje się w spółce, gdzie pełni funkcje w organach statutowych. A zatem to on powinien wykazać, jakie nadzwyczajne okoliczności sprawiły, że nie miał informacji dotyczących złej sytuacji finansowej spółki.

Podsumowując – sprawy o przestępstwo niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo że zagrożenie ustawowe przy tym przestępstwie nie jest wysokie (grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do roku), często stanowią narzędzie w walce wewnętrznej spółek lub całych grup kapitałowych. Są to sprawy skomplikowane dowodowo, dlatego, niezależnie czy występujesz w charakterze oskarżonego, czy zawiadamiającego o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, powinieneś przygotować się do postępowania, zwłaszcza jeśli chodzi o zgromadzone dokumenty dotyczące sytuacji finansowej spółki.

kontakt tel. 697 053 659 lub 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Przestępstwo niezgłoszenia upadłości spółki handlowej

  1. Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu.
    Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    aplikant adwokacki Patrycja Ponikowska

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ 9 = 10

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>