Przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki

Z tego artykułu „Przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki” dowiesz się:

  • na czym polega przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki?
  • kto może popełnić przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki?
  • co grozi za przestępstwo niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki?
  • jak bronić się przed zarzutem popełnienia przestępstwa niezgłoszenia upadłości spółki?

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Na czym polega przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki?

Przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki polega na zaniechaniu złożenia do Sądu przez członków zarządu spółki wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w terminie 30 dni od powstania stanu jej niewypłacalności.

Przestępstwo niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki zostało opisane w art. 586 Kodeksu Spółek Handlowych, zgodnie z którym „Kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.

Dla zrozumienia na czym polega przestępstwo niezgłoszenia upadłości spółki należy sięgnąć do ustawy Prawo Upadłościowe i Naprawcze. To właśnie w tej ustawie znajduje się odpowiedź na pytanie, w jakiej sytuacji i w jakim terminie należy złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki?

Do kiedy należy złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki?

Zgodnie z art. 21 ust. 1 Ustawy Prawo Upadłościowe „Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości”.

Zgodnie z art.10 Ustawy Prawo Upadłościowe „Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny”.

Brzmienie obydwu zacytowanych przepisów Prawa upadłościowego prowadzi do następujących wniosków:

  • zarząd spółki ma obowiązek złożyć do Sądu wniosek o ogłoszenie upadłości spółki gdy spółka stała się niewypłacalna
  • zarząd spółki jest zobowiązany do zgłoszenia do Sądu wniosku o upadłość spółki w ciągu 30 dni od powstania jej niewypłacalności

Jak widać kluczowe dla zrozumienia pojęcia przestępstwa niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki jest słowo niewypłacalność spółki

Kiedy spółka jest niewypłacalna?

Niewypłacalność spółki obejmuje dwa przypadki:

  • niewypłacalność płatniczą (zwana także płynnościową)

oraz

  • niewypłacalność bilansową (zwana także majątkową)

Niewypłacalność płatnicza – spółka jest niewypłacalna jeśli utraciła zdolność do spłacania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Niewypłacalność bilansowa – spółka jest niewypłacalna, gdy zobowiązania pieniężne spółki przekraczają wartość majątku spółki przez okres trwający ponad 24 miesiące

Niewypłacalność spółki w którejkolwiek postaci nakłada na zarząd obowiązek złożenia do Sądu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki pod rygorem odpowiedzialności karnej za przestępstwo niezgłoszenia upadłości spółki z art.586 Kodeksu Spółek Handlowych

Niewypłacalność płatnicza spółki

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że pojęcie niewypłacalności płatniczej spółki jest proste, oznacza po prostu utratę płynności finansowej spółki. Wierzcie mi jednak, że tak wcale nie jest, a ustalenie daty, w której spółka utraciła możliwość regulowania zobowiązań pieniężnych w rozumieniu prawa upadłościowego bywa bardzo sporne.

Dlatego poniżej kilka uwag pomocnych w zrozumieniu pojęcia niewypłacalności płatniczej spółki:

O utracie przez spółkę zdolności do regulowania zobowiązań pieniężnych i dacie postania niewypłacalności spółki decydują kryteria obiektywne a nie subiektywne przekonania zarządu spółki.

Chwilowa utrata płynności finansowej przez spółkę – krótkotrwały zator płatniczy nie oznacza jeszcze niewypłacalności spółki, jeśli zachodzą obiektywne przesłanki do oceny, że w niedługim okresie czasu – 3 miesięcy spółka odzyska płynność finansową.

Ustawa prawo Upadłościowe wprowadza w art.11 ust. 1 a domniemanie, że utrata zdolności spółki do regulowania zobowiązań pieniężnych trwająca ponad 3 miesiąca oznacza niewypłacalność spółki: „Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące”.

Jeśli spółki utraciła płynność finansową i należy się spodziewać, że jej sytuacja finansowa nie ulegnie poprawie, wówczas spółka stała niewypłacalna z dniem upływu terminu płatności pierwszej niezapłaconej wierzytelności. W takiej sytuacji zarząd spółki nie może zwlekać 3 miesiące ze złożeniem do Sądu wniosku o upadłość spółki.

Na czym polega upadłość bilansowa spółki?

Upadłość (niewypłacalność) bilansowa spółki ma miejsce wówczas, gdy nieprzerwanie prze okres przekraczający 24 miesiące łączna wysokość zobowiązań pieniężnych spółki jest wyższa od wartości majątku spółki.

Upadłość bilansowa spółki została opisana w art. 11 ust. 2 Ustawy Prawo Upadłościowe: „Dłużnik będący osobą prawną (…) jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.”

W art.11 ust. 5 Prawo upadłościowe wprowadziło domniemanie prawne upadłości bilansowej spółki: „Domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące”.

Domniemanie prawne niewypłacalności bilansowej spółki jest domniemaniem wzruszalnym, jest przyjętym przez ustawodawcę założeniem, które może zostać obalone w toku postępowania sądowego. Dla przykładu pozwany przez wierzyciela spółki członek zarządu może wykazać, że wartość majątku spółki jest wyższa od jego wartości bilansowej ( co się zresztą często zdarza) i z tego powodu nie doszło do upadłości spółki w rozumieniu art.11 ust. 2 Prawa upadłościowego.

Upadłość bilansowa spółki nakłada na zarząd obowiązek złożenia do Sądu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, nawet gdy spółka na bieżąco reguluje zobowiązania finansowe.

Kto może popełnić przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki?

Przestępstwo niezłożenia do Sądu wniosku o upadłość spółki może popełnić jedynie członek zarządu oraz likwidator spółki.

Wynika to z jednoznacznego brzmienia art.586 Kodeksu Spółek Handlowych: „Kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.

Nie ma znaczenia:

  • czy zarząd spółki jest jedno czy wieloosobowy
  • jaki jest sposób reprezentacji spółki
  • w jaki sposób członkowie zarządu uzgodnili podział obowiązków w zakresie prowadzenia spraw spółki
  • czy członek zarządu faktycznie prowadzi sprawy spółki

Każdy członek zarządu spółki ma obowiązek kontrolować kondycję finansową spółki i w razie powstania jej niewypłacalności złożyć do Sądu wniosek o ogłoszenie upadłości spółki.

Czy prokurent może popełnić przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki?

Prokurent nie może popełnić przestępstwa niezłożenia wniosku o upadłość spółki ponieważ nie został wymieniony w art.586 Kodeksu Spółek Handlowych, a ponadto prokurent nie ma obowiązku złożenia wniosku o upadłość spółki.

Co grozi za przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki?

Za popełnienie przestępstwa niezgłoszenia w terminie wniosku o upadłość spółki członkowi zarządu grozi kara grzywny albo kara ograniczenia wolności (tzw. prace społeczne) albo kara pozbawienia wolności do 1 roku.

Sprawa karna o przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki może się zakończyć w jeden z następujących sposobów:

  • wyrokiem uniewinniającym – gdy Sąd oceni, że członek zarządu nie popełnił przestępstwa niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki
  • umorzeniem postępowania karnego na podstawie art.17§1 pkt 3 Kodeksu Postępowania Karnego – z powodu znikomego stopnia społecznej szkodliwości czynu
  • warunkowym umorzeniem postępowania karnego na podstawie art.66§1 i 2 Kodeksu Karnego – jeśli Sąd oceni, że popełniony przez członka zarządu czyn polegający na niezgłoszeniu w terminie wniosku o upadłość spółki cechuje nieznaczny stopień społecznej szkodliwości oraz nieznaczny stopień zawinienia
  • wyrokiem skazującym – jeśli Sąd ustali, że członek zarządu dopuścił się przestępstwa niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a stopień jego społecznej szkodliwości oraz stopień zawinienia jest zbyt duży, by uzasadniał umorzenie lub warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Czy za niezłożenie wniosku o upadłość spółki można pójść do więzienia?

Choć Kodeks Spółek Handlowych w art.586 przewiduje możliwość wymierzenia członkowi zarządu za przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki kary bezwzględnego pozbawienia wolności do 1 roku, to w praktyce jest to bardzo mało prawdopodobne.

Członek zarządu powinien się obawiać wymierzenia kary bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki w 2 sytuacjach:

  • jeśli jest osobą karana za przestępstwo, w szczególności na karę pozbawienia wolności, nawet z warunkowym zwieszeniem jej wykonania

albo

  • jeśli sprawa karna przeciwko członkowi zarządu obejmuje więcej niż jedno przestępstwo (niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki), np. o przestępstwo oszustwa z art.286 k.k., działanie na szkodę spółki z art.296 k.k. czy jedno z przestępstwa działania na szkodę wierzycieli spółki z art.300, 301 lub 302 k.k.

Jak się bronić w sprawie karnej o przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki?

W każdej sprawie karnej najważniejsza jest koncepcja, a więc ustalenie celu, jaki chce osiągnąć osoba oskarżona o przestępstwo – w tym wypadku członek zarządu oskarżony o przestępstwo niezłożenia w terminie wniosku o upadłość spółki.

Jest bardzo ważne, by jeszcze przed przedstawieniem zarzutu popełnienia przestępstwa niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki ustalić (samodzielnie lub w porozumieniu z Adwokatem), o co będzie wnosił członek zarządu oskarżony o niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki – o uniewinnienie, czy też umorzenie lub warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Członek zarządu spółki może wnosić o uniewinnienie od zarzutu popełnienia przestępstwa niezłożenia wniosku o upadłość spółki wykazując, że:

  • w czasie, gdy pełnił funkcję członka zarządu spółka była wypłacalna, a więc nie miał obowiązku złożenia do Sądu wniosku o upadłość spółki
  • w czasie pełnienia funkcji członka zarządu nie wiedział i nawet nie podejrzewał, że spółka stała się niewypłacalna, zatem nie popełnił przestępstwa z art.586 Kodeksu Spółek handlowych, które można popełnić jedynie umyślnie
  • w terminie 30 dni od powstanie niewypłacalności spółki z przyczyn obiektywnych, niezawinionych nie mógł złożyć do Sądu wniosku o upadłość spółki

Członek zarządu spółki może wnosić o umorzenie lub warunkowe umorzenie postępowania karnego o przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki wykazując, że:

  • niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki należy ocenić jako społecznie szkodliwe w stopniu znikomym lub nieznacznym z uwagi np. na niewielkie przekroczenie terminu na złożenie wniosku o upadłość spółki albo z uwagi na to, że nie zagroziło interesom majątkowym wierzycieli spółki
  • niezłożenie wniosku o upadłość spółki było podyktowane chęcią ratowania spółki, a działania podejmowane przez zarząd dawały szansę na polepszenie kondycji finansowej spółki
  • na skutek okoliczności niezawinionych przez członka zarządu (np. zachowania pozostałych członków zarządu czy wewnętrznego podziału zadań w zarządzie spółki) zachowanie terminu 30 dni na złożenie do Sądu wniosku o upadłość spółki było utrudnione
przestępstwo niezłożenia wniosku o upadłość spółki, do kiedy zgłosić upadłość spółki, co grozi za niezgłoszenie upadłości spółki

Wymieniłem jedynie przykładowo, jak może się bronić członek zarządu przez zarzutem popełnienia przestępstwa niezłożenia wniosku o upadłość spółki.

Ważne by na samym początku określić, jaki cel chciałby zrealizować oskarżony o przestępstwo z art.586 członek zarządu spółki, czy jest nim:

  • uniewinnienie od zarzutu popełnienia przestępstwa niezgłoszenia do Sądu wniosku o upadłość spółki – wówczas należy wykazać, że członek zarządu nie miał obowiązku, albo nie mógł złożyć w terminie wniosku o upadłość spółki

czy też

  • umorzenie lub warunkowe umorzenie postępowania karnego – wówczas należy wykazać, że choć członek zarządu nie złożył w terminie wniosku o upadłość spółki, to z powodu szeregu okoliczności łagodzących zachowanie to nie jest przestępstwem (umorzenie postępowania z powodu znikomego stopnia społecznej szkodliwości) albo nie uzasadnia wymierzenia kary (warunkowe umorzenie postępowania karnego).

O odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki przeczytasz w artykule „Odpowiedzialność zarządu za długi spółki”

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ 5 = 10