Przestępstwo oszustwa z art.286§1 k.k. przy zakupie towaru z odroczonym terminem płatności

Zakup towaru z odroczonym terminem płatności jest częstą praktyką w obrocie gospodarczym. W takim wypadku sprzedawca towaru podejmuje większe ryzyko gospodarcze, gdyż wydaje towar nabywcy nie otrzymując świadczenia wzajemnego, tj. zapłaty ceny. Cena ma zostać zapłacona po odbiorze towaru w terminie wskazanym w umowie lub na fakturze. 

Problemy powstają wówczas, gdy nabywca towaru nie płaci ceny w ustalonym w umowie lub na fakturze terminie. Jeszcze większy problem powstaje wówczas, gdy okazuje się, że nabywca towaru utracił płynność finansową, a na domiar złego nie posiada majątku wystarczającego na wyegzekwowanie długu, nawet jeśli sprzedawca uzyskał w postępowaniu cywilnym o zapłatę tytuł wykonawczy. 

Należy wówczas rozważyć, jakie są powody nie wywiązania się przez kupującego ze zobowiązania zapłaty ceny za zakupiony towar.

W grę wchodzi kilka najczęstszych scenariuszy: 

  • kupujący, w czasie zawierania umowy i odbioru towaru, miał zamiar wywiązać się z umowy i zapłacić za odebrany towar, lecz w następstwie późniejszych, niezależnych od niego, okoliczności utracił płynność finansową. W takim wypadku mamy do czynienia z niewywiązaniem się z umowy. Kupujący ponosi wobec sprzedawcy odpowiedzialność cywilną. Nie ponosi natomiast odpowiedzialności karnej, gdyż nie popełnił przestępstwa.

  • kupujący, w czasie zawierania umowy sprzedaży wprowadził w błąd sprzedającego co do jego sytuacji majątkowej, płynności finansowej, zadłużenia wobec innych kontrahentów, a więc możliwości wywiązania się z zobowiązania zapłaty za towar. Te okoliczności miały dla sprzedawcy istotne znaczenie dla oceny ryzyka gospodarczego związanego ze sprzedażą towaru z odroczonym terminem płatności. W takiej sytuacji nie ma znaczenia czy kupujący miał, czy też nie miał zamiaru zapłacić za towar w ustalonym ze sprzedawcą terminie. Niezależnie od tego kupujący i tak popełnił przestępstwo oszustwa, gdyż wprowadził sprzedawcę w błąd co do okoliczności dotyczącej jego możliwości wywiązania się z zobowiązania zapłaty za towar. Gdyby sprzedający znał rzeczywistą sytuację majątkową kupującego, wówczas nie wydałby mu towaru z odroczonym terminem płatności. Niekorzystne rozporządzenie mieniem po stronie sprzedawcy polegało tu na podjęciu decyzji obarczonej większym ryzykiem gospodarczym. W konsekwencji kupujący popełnił na szkodę sprzedawcy przestępstwo oszustwa, niezależnie od odpowiedzialności cywilnej za szkodę wyrządzoną sprzedającemu z tytułu niewywiązania się z umowy.

  • kupujący nie miał zamiaru wywiązać się z zawartej ze sprzedającym umowy, tj. nie miał zapłaty za odebrany towar już w momencie zawierania umowy i odbioru towaru, wówczas popełnił na szkodę sprzedającego przestępstwo oszustwa z art.286§1 k.k. 

W razie popełnienia przez kupującego przestępstwa oszustwa warto rozważyć zawiadomienie prokuratury o podejrzeniu popełnienia tego przestępstwa. Wszczęcie postępowania karanego w tym zakresie zwiększa szansę na odzyskanie przez sprzedawcę całości lub części ceny za sprzedany towar. Groźba poniesienia odpowiedzialności karnej i wyroku skazującego może okazać się wystarczająca dla podjęcia przez kupującego próby ugodowego zakończenia sporu ze sprzedawcą Niezależnie od tego sprzedający (pokrzywdzony przestępstwem) może dochodzić w postępowaniu karnym zapłaty ceny poprzez:

  • złożenie w postępowaniu karnym powództwa o zapłatę

  • złożenie wniosku o nałożenie na kupującego (oskarżonego) obowiązku naprawienia szkody.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

11 odpowiedzi na „Przestępstwo oszustwa z art.286§1 k.k. przy zakupie towaru z odroczonym terminem płatności

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu.
    Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

    • Jerzy pisze:

      Witam

      W związki z zamieszczonym przez Pana artykułem chciałbym skonsultować z Panem moją sprawę tj. w marcu 2013 sprzedałem umową kupno – sprzedaż urządzenie, firmie z odroczonym terminem płatności. Wykonałem kilkanaście telefonów, właściciel firmy zawsze obiecywał, że zapłaci i za każdym razem przesuwał termin płatności.W październiku po rozmowie telefonicznej z właścicielem firmy pojechałem żeby odebrać towar, okazało się że firmie która kupiła sprzęt skończyła się umowa na dzierżawę obiektu i sprzętu będącego na wyposażeniu. Nowy właściciel nie wydał mi mojego sprzętu, ponieważ stwierdził, że umowę zawarłem z poprzednią firmą dzierżawiącą obiekt a nie z nim. Jeżeli złożył bym zawiadomienie do prokuratury i w postępowaniu okazało by się, że kupujący zbankrutował, to w takim razie ja musiał bym ponieść wszelkie koszty postępowania? To w końcu kto jest poszkodowany? Co mogę zrobić w takiej sytuacji, czy jakoś mogę odzyskać pieniądze albo sprzedany towar?

      Bardzo proszę o pomoc, z góry dziękuję.
      Pozdrawiam.

      • Mariusz Stelmaszczyk pisze:

        Witam, z Pana opisu wynika, że właściciel firmy, której sprzedał Panu urządzenie z odroczonym terminem płatności popełnił na Pana szkodę przestępstwo oszustwa. Polegało ono na tym, że w momencie przyjęcia zakupionego urządzenia właściciel firmy zataił przez Panem jej złą kondycję finansową, uniemożliwiającą mu zapłatę ceny we wskazanym na fakturze terminie.W takim wypadku powinien Pan zatem złożyć w Prokuraturze właściwej dla miejsca odbiory urządzenia przez właściciela firmy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oszustwa. Powinien Pan również złożyć wniosek o przeprowadzenie przez Policję czynności przeszukania lokalu, w którym znajduje się sprzedane przez Pana urządzenia celem jego zatrzymania jako dowodu rzeczowego. We wszczętej przez Pana sprawie karnej nie ma znaczenia aktualna kondycja finansowa firmy prowadzonej przez odbiorcę urządzenia. Istotne znaczenie ma majątek jej właściciela – osoby, która popełniła na Pana szkodę przestępstwo oszustwa. W sprawie karnej, niezależnie od jej wyniku, nie ponosi Pan, jako pokrzywdzony przestępstwem, żadnych kosztów tego postępowania. Inaczej niż w postępowaniu cywilnym nie ponosi Pan opłaty od zawiadomienia o przestępstwie, ani żadnych zaliczek na postępowanie dowodowe. W Pana przypadku postępowanie karne wydaje się skuteczną drogą na odzyskanie sprzedanego urządzenia lub pieniędzy, które powinien Pan za nie otrzymać.

  2. Majka pisze:

    Witam,

    Mam problem z nieuczciwym przedsiębiorcą. Pobrał zaliczkę na wykonanie zlecenia oraz na zakup materiału potrzebnego do wykonania tego zlecienia. Materiał miał być dostarczony na dzień rozpoczęcia prac. Przedsiębiorca podał prywatne konto żony jako konto firmowe współwlaścicielki firmy. W trakcie egzekucji komorniczej(bezskutecznej) okazało się, że żona nigdy nie była współwłaścieilką firmy. Przedsiębiorca rozpoczął prace nie dostarczając materiału i nie wywiązał się ze zlecenia. Nie oddał również nigdy pieniędzy za zapłacony materiał. Przed przyjeciem zlecenia i pieniędzy opowiadał, że jego firma to ogromne przedsiębiorstwo. Że to poważna i duża instytucja,. Że zatrudniają własnych geodetów oraz posiadają sprzęt co wszystko było kłmastwem. Od dwóch lat staram się w Prokuraturze o odpowiedzialność karną wobez tego nieuczciwego pana (zwłaszcza, że osób poszkodowanych jest więcej, nie tylko ja) ale wszystkie sprawy są umarzane ponieważ wynikały z umowy cywilno-prawnej. Pieniądze jednak przyjeła osoba trzecia na prywatne konto i nie była związana z nami żadną umową. Bardzo proszę o pomoc i jakąś wskazówkę co mamy robić.

    Z wyrazami szacunku

    • Witam. Przede wszystkim nie można zgodzić się z Prokuratorem, że fakt, iż problemy wynikły z umowy cywilnej wyklucza ściganie nieuczciwego przedsiębiorcy na drodze karnej. Według mnie dopuścił się on umyślnie przestępstwa oszustwa. Wprowadził Państwa w błąd i w ten sposób uzyskał korzyść majątkową, a Państwo niekorzystnie rozporządziliście swoimi środkami. Jeśli sprawa jest prawomocnie umorzona, to wzruszenie sprawy niestety może być bardzo trudne. Jednocześnie należy zastanowić się nad złożeniem zawiadomienia o przestępstwie przywłaszczenia, gdyż żona tego Pana rzeczywiście nie miała żadnego tytułu prawnego do przyjęcia tych pieniędzy. Zupełnie odmienną kwestią jest wypłacalność żony dłużnika. Z doświadczenia wiem, że ze ściągalnością takich długów bywają problemy.

  3. dot com pisze:

    Witam. Mam pytanie. Zakupiłem 10.08.2015 przedmiot od pewnej osoby i miałem zapłacić po jego otrzymaniu. Nie umawialiśmy się na konkretną datę zapłaty za ten przedmiot. Tuż po jego otrzymaniu poinformowałem sprzedawcę, że zapłacę za 2 tygodnie, ponieważ dopiero wtedy będę mógł to zrobić. Sprzedawca jednak napisał, że to jest wyłudzenie i że zgłasza sprawę na policję. Czy jeśli data płatności nie została ustalona przed zakupem, a po zakupie napisałem, że zapłacę w ciągu 14 dni, to rzeczywiście popełniłem jakiekolwiek przestępstwo?

    • Witam!
      Jako przestępstwo oszustwa może zostać potraktowane działanie polegające tym, że od początku nie miał Pan zamiaru zapłacić za towar. W tym przypadku nie można mówić o oszustwie, ale terminu zapłaty nie może Pan sobie sam ustalać, tylko – jeśli nie był wcześniej umówiony – powinien Pan zapłacić niezwłocznie (w praktyce – w ciągu 3 dni) od tego, gdy sprzedawca zażądał tej zapłaty.

  4. dot com pisze:

    Dziękuję bardzo za odpowiedź. Mam jeszcze pytanie: jeśli nie zapłacę w przeciągu 3 dni od kiedy sprzedawca zażądał zapłaty a dopiero w ciągu tych 2 tygodni to jakie mogę ponieść tego konsekwencje?

  5. M.J. pisze:

    Witam serdecznie,
    mianowicie borykam się z problemem. Zakupiłam szafę na zamówienie, zapłaciłam zaliczkę 1600zł (całkowity koszt szacowany wg umowy był na 3600zł) niestety od ponad roku nie doczekałam się zamówienia. Chciałabym napisać wniosek do prokuratury jednak nie do końca wiem co muszę tam napisać. Proszę o wskazówki.
    pozdrawiam

    • Piotr Zieliński pisze:

      Jeżeli jako pokrzywdzona posiada Pani informacje o popełnieniu przestępstwa na swoją szkodę najlepiej udać się do najbliższego komisariatu Policji lub jednostki prokuratury. Zawiadomienie można złożyć ustnie lub pisemnie. Ustne złożenie zawiadomienia polega na opowiedzeniu policjantowi/prokuratorowi o całym wydarzeniu. Po złożeniu ustnego zawiadomienia może być Pani od razu przesłuchana w charakterze świadka. Zarówno zawiadomienie, jak i przesłuchanie zostaną zapisane w protokole, który wypełni policjant/prokurator. Na koniec protokół musi zostać podpisany przez Panią. Jeżeli chce Pani złożyć zawiadomienie pisemnie, pismo zawierające informacje, jakie chciałby Pani przekazać organom ścigania, należy zostawić na komisariacie Policji lub w prokuraturze albo wysłać je drogą listowną.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


× 5 = 30

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>