Wyzbywanie się majątku przez dłużnika

W tym artykule Wyzbywanie się majątku przez dłużnika przeczytasz:

  • kiedy wyzbywanie się majątku przez dłużnika jest przestępstwem?
  • na czym polega przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika poprzez pozbywanie się majątku?
  • co może zrobić wierzyciel gdy dłużnik ucieka z majątkiem?

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Kiedy wyzbywanie się majątku przez dłużnika jest przestępstwem?

Wyzbywanie się majątku przez dłużnika jest przestępstwem, jeśli w ten sposób dłużnik umyślnie udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela

W artykułach od 300 do 302 Kodeks Karny opisuje wiele rodzajów przestępstw popełnianych przez dłużników na szkodę wierzycieli:

  • udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika, któremu grozi upadłość lub niewypłacalność poprzez pozbywanie się majątku
  • wyzbywanie się przez dłużnika majątku w celu uniemożliwienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego
  • utworzenie przez dłużnika nowego podmiotu gospodarczego i przeniesienie na niego majątku
  • doprowadzenie przez dłużnika do własnej upadłości lub niewypłacalności
  • zaspokojenie jednego, wybranego przez dłużnika wierzyciela kosztem pozostałych wierzycieli
  • udzielenie wierzycielowi przez dłużnika łapówki w zamian za działania na szkodę pozostałych wierzycieli

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Przestępstwa na szkodę wierzycieli.

W tym artykule opiszę przestępstwo polegające na udaremnieniu lub uszczupleniu przez dłużnika zagrożonego niewypłacalnością lub upadłością zaspokojenia wierzyciela poprzez wyzbywanie się majątku

Na czym polega przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela poprzez wyzbywanie się majątku przez dłużnika?

Przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika, któremu grozi upadłość lub niewypłacalność zostało opisane w art.300§ 1, 3 i 4 Kodeksu Karnego.

Art.  300 §  1 Kodeksu Karnego Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku,podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Art.300 §  3 Kodeksu Karnego Jeżeli czyn określony w § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Art.300 §  4 Kodeksu Karnego Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Jak widać przestępstwo z art.300§ 1 k.k. popełnia dłużnik, który w obliczu grożącej mu niewypłacalności lub upadłości pozbywa się swojego majątku przez co udaremnia albo uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela

W art.300§ 1 k.k. ustawodawca wymienił formy wyzbywania się majątku przez dłużnika na szkodę wierzyciela:

  • usuwanie składników majątku
  • ukrywa majątku
  • zbywanie lub darowanie składników majątku
  • uszkadzanie lub niszczenie składników majątku
  • rzeczywiste lub pozorne obciążanie składników swojego majątku

Dłużnik popełnia przestępstwo tylko wówczas, gdy wyzbywa się majątku w jeden z opisanych wyżej sposobów.

Należy jednak zauważyć, że wymieniony w art.300§ 1 k.k. katalog sposobów pozbywania się majątku przez dłużnika jest tak szeroki, że w praktyce ujmuje każde zachowanie dłużnika polegające na wyzbywaniu się majątku na szkodę wierzyciela.

Kto może popełnić przestępstwo wyzbywania się majątku na szkodę wierzyciela?

Przestępstwo wyzbywania się majątku na szkodę wierzyciela z art.300 § 1 k.k. może popełnić jedynie dłużnik prowadzący działalność gospodarczą, któremu grozi niewypłacalność lub upadłość.

Przestępstwo z art.300§1 k.k. może popełnić jedynie dłużnik prowadzący działalność gospodarczą. Nie może tego przestępstwa popełnić dłużnik nie będący przedsiębiorcą.

Przedsiębiorcą może być osoba fizyczna albo osoba prawna albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej.

wyzbywanie się majątku przez dłużnika, dłużnik ucieka z majątkiem, pozbywanie się majątku, upłynnianie majątku, dłużnik działa na szkodę wierzyciela

Jeśli dłużnikiem jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, wówczas sprawa jest prosta – to ona ponosi odpowiedzialność karną za przestępstwo pozbywania się majątku na szkodę wierzyciela.

Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, wówczas przestępstwo pozbywania się majątku dłużnika na szkodę wierzyciela popełnia ta osoba, która z mocy ustawy, na podstawie umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami majątkowymi dłużnika. Wynika to z art.308 Kodeksu Karnego:

Za przestępstwa określone w tym rozdziale odpowiada jak dłużnik lub wierzyciel, kto, na podstawie przepisu prawnego, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania, zajmuje się sprawami majątkowymi innej osoby prawnej, fizycznej, grupy osób lub podmiotu niemającego osobowości prawnej.

Przestępstwo wyzbywania się majątku na szkodę wierzyciela z art.300§1 k.k. popełnia jedynie ten dłużnik, któremu grozi niewypłacalność lub upadłość.

Dłużnikowi grozi niewypłacalność lub upadłość, jeśli zachodzi uzasadniona obawa, że w niedługim okresie czasu dłużnik utraci zdolność regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych

Pozbywanie się majątku na szkodę wierzyciela z art.300§1 k.k. jest przestępstwem skutkowym.

Oznacza to, że:

  • dłużnik popełnia przestępstwo, jeśli na skutek wyzbywania się majątku udaremni lub uszczupli zaspokojenie wierzycieli
  • dłużnik nie popełnia przestępstwa, jeśli wprawdzie pozbył się części majątku, ale majątek, jaki mu pozostał wystarcza na pełne zaspokojenie wierzycieli.

Przestępstwo wyzbywania się majątku na szkodę wierzyciela można popełnić jedynie umyślnie

Dłużnik popełnia przestępstwo wyzbywania się majątku na szkodę wierzyciela z art.300§1 k.k. tylko wówczas, jeśli działa umyślnie, tj:

  • z zamiarem bezpośrednim – wówczas gdy dłużnik wie, że grozi mu niewypłacalność lub upadłość i wie, że pozbywając się majątku uniemożliwi lub uszczupli zaspokojenie swojego wierzyciela

jak i

  • z zamiarem ewentualnym – gdy dłużnik podejrzewa, że w niedługim czasie może przestać spłacać wymagalne zobowiązania pieniężne jak również podejrzewa, że pozbywając się majątku uniemożliwi lub ograniczy wierzycielowi możliwość zaspokojenia się z pozostałego majątku

Co może zrobić wierzyciel, gdy jego dłużnik pozbywa się majątku?

Gdy wierzyciel dowie się, że jego dłużnik w obliczu grożącej mu niewypłacalności wyzbywa się majątku wówczas powinien złożyć do Prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez dłużnika na jego szkodę przestępstwa udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela z art.300§1 k.k.

Do zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa wierzyciel powinien dołączyć oświadczenie – wniosek o ściganie dłużnika za popełnione na jego szkodę przestępstwo, gdyż zgodnie z art.300§4 k.k. przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela z art.300§1 k.k. jest przestępstwem ściganym na wniosek pokrzywdzonego wierzyciela.

We wszczętym na skutek zawiadomienia wierzyciela dochodzeniu o przestępstwo wyzbywania się majątku przez dłużnika wierzyciel jest stroną tego postępowania. Dzięki temu wierzycielowi przysługuje szereg uprawnień, w tym:

  • prawo do wglądu w akta sprawy i wykonywania ich fotokopii
  • prawo do składania wniosków dowodowych
  • prawo do udziału w czynnościach dowodowych dochodzenia
  • prawo do składania wniosków o poszukiwanie majątku i zabezpieczenie majątku dłużnika oraz osób współdziałających z dłużnikiem na szkodę wierzyciela
  • prawo do zaskarżania niekorzystnych dla wierzyciela postanowień i zarządzeń, w szczególności zaskarżenia postanowienia o odmowie wszczęcia labo umorzeniu dochodzenia czy odmowie zabezpieczenia majątku dłużnika
  • prawo do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko dłużnikowi w razie powtórnego umorzenia dochodzenia

Po wpłynięciu do Sądu aktu oskarżenia przeciwko dłużnikowi o przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela, wierzyciel powinien:

  • złożyć do Sądu oświadczenie o zamiarze uczestniczenia w postępowaniu sądowych w charakterze oskarżyciela posiłkowego – dzięki czemu zachowa uprawnienia procesowe strony postępowania – na równi z Prokuratorem
  • złożyć do Sądu wniosek o nałożenie na dłużnika w wyroku skazującym obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej mu przez dłużnika

Więcej na temat uprawnień oskarżyciela posiłkowego przeczytasz w artykule Jak działać jako oskarżyciel posiłkowy?

Warto jeszcze dodać, że wyrok skazujący dłużnika za przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela w tej części, w jakiej Sąd nałożył na dłużnika obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej wierzycielowi jest tytułem egzekucyjnym nadającym się do wykonania przez komornika.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Wniosek o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem.

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


− 7 = 1